English
中文 (中国)
Đức Liên Hoa Sinh và Tám Hoá Thân
Bài 4 — Vô Lượng Hóa Thân Của Đạo Sư Liên Hoa Sinh
Dakini trí tuệ Yeshe Tsogyal đã nói rằng Đạo sư Liên Hoa Sinh có chín nghìn chín trăm chín mươi chín tiểu sử. Đó là một số lượng rất lớn! Những tiểu sử này được phân thành ba loại: những bản ghi chép về một trăm linh tám hoạt động của Guru Rinpoche theo phương diện Pháp thân (dharmakaya) của Ngài, những tường thuật theo bản tính Báo thân (sambhogakaya), và những tác phẩm ghi lại các hoạt động của Ngài như một vị Hóa thân (nirmanakaya).
Ở cấp độ Pháp thân, Guru Rinpoche được biết đến như Đức Phật Nguyên Thủy – Phổ Hiền Như Lai (Samantabhadra). Bất khả phân với Đức Phật Thích Ca Mâu Ni và tất cả các bậc giác ngộ viên mãn, Ngài an trụ như không bao giờ bị che chướng hay mê lầm, luôn tự tại trong cảnh giới tối hậu của Pháp thân. Ngài chính là Bản tính chân như của chúng ta, hay còn được gọi là Trí tuệ nguyên sơ toàn khắp, bởi vì nó thấm nhuần mọi đối tượng bên ngoài và bên trong trong mười phương không gián đoạn, và được biết đến như Đạo sư Liên Hoa Sinh Pháp thân. Khi giác ngộ viên mãn, trạng thái đại bình đẳng này hoàn toàn vượt ngoài mọi duyên khởi hay tạo tác.
Pháp thân liên tục lưu xuất năm loại trí tuệ khắp mười phương. Những trí tuệ này hiển hiện thành năm vị Phật Thiền (Ngũ Trí Như Lai), hay thành các Bộ Phật trong hình tướng phẫn nộ, bán phẫn nộ và an bình cùng với quyến thuộc của các Ngài. Tất cả những vị Phật này đều là Đạo sư Liên Hoa Sinh trong hình tướng Báo thân, phóng chiếu ánh sáng trí tuệ để giải thoát tất cả chúng sinh trong sáu cõi.
Những hóa thân khác nhau của Guru Rinpoche xuất hiện trong từng cõi, cũng như ở mọi phương trong các cõi ấy, để giáo hóa chúng sinh tùy theo căn cơ của họ và dần dần dẫn dắt tất cả đến giác ngộ. Có hàng trăm triệu Đức Liên Hoa Sinh đang trợ giúp chúng sinh khắp toàn vũ trụ.
Những điều này biểu thị phương diện Hóa thân của Ngài. Guru Rinpoche có thể thị hiện vô số hình tướng trong bất kỳ cõi nào. Ngài không bị giới hạn trong một dạng hiện thân cụ thể nào. Tính cách và phương thức giáo hóa của Ngài sẽ thay đổi tùy theo chúng sinh cần được hóa độ.
Theo quan điểm thế tục, các hoạt động của Đức Liên Hoa Sinh được gọi là “kỳ diệu,” nhưng từ góc nhìn của thực tại tối hậu, đó không phải là những hiện tượng bất thường. Chúng là hoạt dụng tự nhiên, tự phát của bản tính chân như. Trái lại, từ phương diện chứng ngộ, những hoạt động thường ngày của chúng ta lại có phần kỳ lạ và trái tự nhiên. Theo nghĩa này, chúng ta chính là những “pháp sư” vĩ đại, đang tạo tác ra những điều hoàn toàn không có thật.
Khi Đức Liên Hoa Sinh thị hiện nơi thế gian, Ngài xuất hiện trong thân tướng con người. Để phá tan sự bám chấp của chúng ta vào các khái niệm nhị nguyên và tiêu trừ những chấp trước phức tạp mang tính loạn thần, Ngài cũng hiển lộ những phô diễn phi thường.
Nếu cố gắng so sánh hoàn cảnh và khả năng của mình với Đức Liên Hoa Sinh và các bậc chứng ngộ khác, chúng ta sẽ gặp nhiều khó khăn. Hành động của chúng ta dựa trên những ý niệm nhị nguyên và tập khí, trong khi hoạt dụng của Đức Liên Hoa Sinh khởi sinh một cách tự nhiên từ trạng thái đại bình đẳng của Chân như. Trong phạm vi của nhận thức nhị nguyên thì không thể hiểu được những hoạt động bất nhị.
Một bậc thầy Tây Tạng nổi tiếng tên là Sakya Pandita kể câu chuyện về một người đàn ông du hành đến một xứ sở chỉ có loài khỉ sinh sống. Khi ông đến nơi, tất cả những con khỉ tụ tập quanh ông để quan sát. Chúng vô cùng kinh ngạc.
“Thật kỳ lạ! Đây là con khỉ khác thường nhất mà chúng ta từng thấy. Nó không có đuôi!”
Tương tự như vậy, những chúng sinh mê lầm khi nghe về các hoạt động của những bậc giác ngộ thường cho rằng những câu chuyện ấy chỉ là huyền thoại hay phép thuật, bởi vì chúng không phù hợp với những quan niệm sẵn có của chúng ta về cách thế giới vận hành.
Có nhiều câu chuyện giải thích về sự đản sinh của Đạo sư Liên Hoa Sinh. Có truyền thống nói rằng Ngài xuất hiện tức thì trên đỉnh Núi Thiên Thạch ở Tích Lan. Những truyền thống khác giảng rằng Ngài sinh ra qua bào thai của mẹ. Nhưng phần lớn các tường thuật nói về một sự đản sinh kỳ diệu, rằng Ngài tự nhiên xuất hiện ở giữa một đóa hoa sen.
Những câu chuyện này không mâu thuẫn nhau, bởi vì những bậc chứng ngộ cao an trụ trong cảnh giới đại bình đẳng với sự thấu hiểu viên mãn và có thể làm bất cứ điều gì. Mọi thứ đều linh hoạt, mọi khả năng đều có thể. Các bậc giác ngộ có thể thị hiện theo bất kỳ cách nào mà họ mong muốn hoặc cần thiết.
Theo cách suy nghĩ thông thường, nếu một điều gì đó là đen thì nó không phải là trắng. Thông thường, chỉ một trong hai khái niệm này có thể được áp dụng tại một thời điểm. Khi cố gắng ép thực tại vào những giới hạn của các định kiến sẵn có, chúng ta trở nên vô cùng hạn hẹp. Làm việc theo cách này sẽ không cho phép chúng ta hiểu được những phương diện huyền nhiệm hay thâm sâu của vũ trụ.
“Khe hở” tri kiến nhỏ bé của chúng ta chỉ khám phá được rất ít về thế giới thực tại. Chúng ta chỉ thấy những gì lọt qua khe hở nhỏ bé ấy. Lối suy nghĩ tuyến tính, theo thứ tự thời gian là đặc trưng của nhận thức nhị nguyên; chúng ta không thể áp dụng nó vào bản tính chân như, tức trạng thái đại bình đẳng.
Kiểu nhìn qua khe hở nhỏ như vậy sẽ không cho phép chúng ta thấy được bao nhiêu. Chúng ta phải mở rộng tâm mình nếu muốn thấy được nhiều hơn.
Đức Phật Thích Ca Mâu Ni dạy rằng có vô lượng hệ thống thế giới chứa đựng vô lượng chúng sinh. Do đó, cũng có vô số hóa thân của các bậc giác ngộ để hỗ trợ sự giác ngộ của họ. Ở gần với thế giới hệ của chúng ta có ba mươi sáu thế giới hệ khác. Mỗi thế giới đều có một hóa thân khác biệt của Đạo sư Liên Hoa Sinh.
Tôi sẽ kể cho quý vị nghe về một trong những thế giới ấy. Về phía đông nơi đây có một thế giới mà trong đó khái niệm nghèo khổ thậm chí không tồn tại. Đức Phật Thích Ca Mâu Ni và Đạo sư Liên Hoa Sinh đều đã thị hiện tại đó để truyền dạy cả Kinh thừa và Kim Cương Thừa.
Vì quá giàu có và sung túc, chỉ thông qua giáo pháp mà người dân ở thế giới ấy mới được biết đến nghèo đói và những sự bất cân bằng như trên trái đất của chúng ta.
Khi nghe về điều đó, họ nghĩ:
“Ôi, thật là một nơi kỳ diệu! Nếu ở đây cũng như vậy, chúng ta có thể thực hành bố thí và phụng sự người khác. Trong việc cho và nhận có điều gì đó rất đặc biệt. Sẽ thật tốt nếu chúng ta có hoàn cảnh như thế trong thế giới của mình.”
Đây là một ví dụ về ảnh hưởng của Đạo sư Liên Hoa Sinh đối với chúng sinh tại một trong ba mươi sáu thế giới tương đối gần gũi ấy.
Thế giới của chúng ta được phân thành sáu cõi: cõi trời, cõi a tu la, cõi người, cõi súc sinh, cõi ngạ quỷ và cõi địa ngục. Để trợ giúp giải thoát tất cả chúng sinh, trong mỗi cõi ấy đều có một vị Phật riêng biệt, cũng như tám hóa thân của Đạo sư Liên Hoa Sinh.
Nghĩa là, có tám hóa thân của Đạo sư Liên Hoa Sinh trong cõi trời, tám trong cõi a tu la, và tương tự như vậy trong các cõi khác. Mỗi hóa thân hiển bày những phẩm tính riêng biệt tùy theo chúng sinh cần được hóa độ, và có thể không thể nhận biết được qua những dấu hiệu bên ngoài.
Trong cõi người, Ngài đã thị hiện một trăm linh tám hoạt động. Những hoạt động này được tóm lược trong hai mươi hóa thân của Ngài, và dễ hiểu hơn cả là khi trình bày qua tám hóa thân của Đức Liên Hoa Sinh.
Tôi sẽ tập trung vào tám hóa thân này trong cõi người, vì chúng biểu trưng cho những hoạt động lợi lạc nhất của Ngài đối với tất cả chúng sinh.
Bây giờ, ta có thể tự hỏi:
“Tại sao lại là tám hóa thân mà không phải là bảy hay chín?”
Số tám là một con số rất đặc biệt trong triết học Phật giáo. Có nhiều ý nghĩa gắn liền với con số tám.
Theo phương diện không gian, tám hóa thân tượng trưng cho việc Đạo sư Liên Hoa Sinh trợ giúp tất cả chúng sinh trong tám phương.
Theo A tì đạt ma (Abhidharma), các yếu tố cấu thành cả vũ trụ bên ngoài lẫn các chiều kích nội tại của chúng sinh đều dựa trên tám nguyên tố vi tế ban sơ. Đây là nền tảng mà thế giới của chúng ta được hình thành. Ngay cả những hạt vi tế nhất cũng là sự kết hợp của tám nguyên tố này.
Bốn nguyên tố được biết đến là bốn đại: lửa, nước, đất và gió. Chúng cấu thành dục giới. Vì thế giới của chúng ta cũng mang những đặc tính của sắc giới, nên còn có bốn nguyên tố khác liên quan đến các phương diện của hình dáng, mùi, quá khứ và hiện tại.
Mặc dù vô cùng vi tế, cả tám loại này kết hợp lại và hình thành nên các nguyên tử và phân tử thô. Không ai tạo ra những thứ này, không ai sắp đặt để chúng trở thành như vậy. Chúng đơn giản là một phần của sự hình thành tự nhiên của thế giới. Không có gì nhiều hơn để có thể nói về chúng.
Cách giải thích này vẫn còn liên quan đến cấp độ bên ngoài.
Ở cấp độ bên trong, có tám thức. Năm trong số đó liên quan đến các giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi và thân. Thứ sáu là ý thức, và thứ bảy là mạt na thức (thức bị chi phối bởi cảm xúc). Thức thứ tám được gọi là tàng thức (kho tàng tiềm chứa – nền tảng căn bản của tâm).
Tám thức này là nền tảng khoa học của thế giới nội tại. Tâm thì vô cùng bao la và thâm sâu, và từ chiều sâu ấy mọi thứ sinh khởi. Thế giới bên ngoài phát sinh từ đó và nó phản chiếu thế giới bên trong này.
Vì vậy, theo phương diện chủ quan, tám hóa thân tương ứng với tám thức.
Ngoài ra, trên đạo lộ đến giác ngộ, chúng ta thực hành Bát thánh Đạo nhằm đạt chứng ngộ viên mãn. Các nội mật điển cũng bao gồm nhiều giáo pháp khác liên quan đến con số tám. Cấu trúc thân thể của ta cũng có tám xương lớn, tám kinh mạch chính, tám vùng tổng quát xác định phạm vi của ngã chấp.
Ở phương diện bên ngoài, điều này được biểu trưng bằng tám mộ địa lớn. Trong các mandala chi tiết, có thể thấy tám mộ địa, tám cây, tám bảo tháp, tám vùng nước, tám naga và tám vị thần. Tám là con số của sự viên mãn trong không gian Mandala của Kim Cương thừa.
Tám Hóa thân của Đạo sư Liên Hoa Sinh rất phổ biến tại Tây Tạng. Nhiều ý nghĩa và biểu tượng khác nhau có liên quan đến các hóa thân này.
Bên ngoài, các hóa thân của Guru Rinpoche có thể được coi như sự phản chiếu bản tính toàn khắp của Ngài. Bên trong, đó là tám thức. Sự chuyển hóa tám thức thành Ngũ trí là con đường bí mật để lĩnh hội chủ đề của những mô tả này.
Kết hợp lại, tám hóa thân truyền đạt đầy đủ cả ba cấp độ ý nghĩa.
🌿 Còn tiếp…
📚 Nguồn
Tám Hóa Thân của Guru Padmasambhava
TÁM HÓA THÂN CỦA ĐỨC LIÊN HOA SINH
Do Đức Khenchen Palden Sherab Rinpoche giảng
Dịch Anh ngữ: Đức Khenpo Tsewang Dongyal Rinpoche
Padma Gochen Ling, Monterey, Tennessee, tháng 5 năm 1992.
Việt dịch: Dorje Rinchen